Naar de inhoud
Alle artikelen

Slechthorend en werk: wat je kunt vragen en wie het betaalt

Kort antwoord

Als je slechthorend bent, moet je werkgever je werk aanpassen, tenzij dat voor de werkgever onredelijk zwaar is. Bij UWV vraag je tolkuren aan: 15% van je werkuren. Een hoortoestel loopt altijd via je zorgverzekeraar, maar spraakherkenning die je bijna alleen op je werk gebruikt, kan UWV geven na een beoordeling per persoon.

Gepubliceerd op
Feiten voor het laatst gecontroleerd op

Door Thomas Oomens

Thomas Oomens is ontwikkelaar in Nijmegen en bouwde Leo Speak, eerst voor een familielid. Meer over Leo Speak en wie het maakt

Wij maken Leo Speak. Onze eigen app is een van de apps die we hier bespreken.

Ben je slechthorend en wordt je werk lastiger, dan kun je op drie plekken iets vragen. Je werkgever moet je werk aanpassen, tenzij dat voor de werkgever onredelijk zwaar is. Bij UWV vraag je tolkuren aan: 15% van je werkuren. En voor hulpmiddelen ga je naar je zorgverzekeraar of naar UWV. Een hoortoestel loopt altijd via de verzekeraar, ook als je het vooral op je werk nodig hebt. Spraakherkenning die je bijna alleen op je werk gebruikt, kan UWV vergoeden. Dat staat sinds mei 2026 ook in de regels.

Wat mag je van je werkgever vragen?

De Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte verplicht je werkgever om doeltreffende aanpassingen te doen als jij die nodig hebt. Weigeren mag alleen als de aanpassing voor de werkgever een onevenredige belasting is. De wet geldt voor je arbeidsvoorwaarden en je arbeidsomstandigheden, maar ook voor sollicitaties en opleidingen.

Het College voor de Rechten van de Mens zegt erbij dat je zelf moet aangeven welke aanpassing je nodig hebt. Die moet je redelijkerwijs kunnen vragen. Weigert je werkgever, dan kun je het College om een oordeel vragen.

Waar denk je aan? De richtlijn voor bedrijfsartsen over slechthorendheid (NVAB, 2020) noemt onder meer:

  • een rustige werkplek met weinig nagalm, dus geen kantoortuin naast de koffieautomaat;
  • je bureau zo dat het licht op het gezicht van je gesprekspartner valt, voor spraakafzien;
  • meer thuiswerken;
  • overleggen eerder op de dag plannen, en niet meerdere achter elkaar;
  • zelf extra pauzes kunnen inplannen;
  • uitleg aan je collega's over wat slechthorendheid betekent.

Volgens dezelfde richtlijn zijn slechthorende werkenden na hun werk vaker moe, omdat luisteren veel inspanning en concentratie kost. Rust in je rooster is dus geen luxe. Je bedrijfsarts kan dit gesprek met je werkgever helpen voeren.

Werkplekaanpassingen bij UWV: wie betaalt wat?

Hoorhulpmiddelen hebben twee loketten. Sinds mei 2026 staat in de Reïntegratieregeling welke hoorhulpmiddelen UWV niet geeft, ook niet voor je werk. Die lopen via de zorgverzekeraar.

HulpmiddelWaar vraag je het aan
Hoortoestel of implantaatZorgverzekeraar, ook voor je werk
Solo-apparatuur of ringleiding die draadloos naar je hoortoestel stuurtZorgverzekeraar
Wek- en waarschuwingsapparatuur, zoals een flitslamp bij het brandalarmZorgverzekeraar
Spraakherkenning die je bijna alleen op je werk gebruiktUWV, per persoon beoordeeld
Aanpassing van je werkplekJe werkgever vraagt het aan bij UWV
Schrijftolk of gebarentolkUWV, via tolkuren

Een communicatiehulpmiddel voor jezelf vraag je zelf aan bij UWV met het formulier "Aanvragen voorziening". Je moet het door ziekte of handicap nodig hebben en nog minstens een jaar nodig hebben. Een arbeidsdeskundige bekijkt met je of het de beste oplossing is. Een communicatiehulpmiddel vergoedt UWV als het meer kost dan €195,94 (code B-11). Vraag je in één kalenderjaar meer voorzieningen aan die elk minder kosten, dan telt UWV de bedragen bij elkaar op.

Een aanpassing van de werkplek vraagt je werkgever aan met "Aanvragen voorziening werkgever". UWV verwacht dan dat je de aanpassing nog minstens een jaar nodig hebt en nog minstens 6 maanden bij die werkgever werkt.

Vergoedt UWV spraakherkenning op je werk?

Ja, dat kan, maar niet automatisch. Online lees je tegenstrijdige dingen.

In september 2025 schreef de staatssecretaris dat spraakherkenning niet "standaard" vergoed moet worden. Dat is geen nee. Volgens het antwoord is het maatwerk: het past niet bij iedereen, dus het wordt per persoon bekeken. Is het hulpmiddel vooral voor je werk, dan beoordeelt UWV de aanvraag, staat er ook.

Op 1 mei 2026 verschenen de regels die dit vastleggen, in het Staatsblad (2026, 96) en de Staatscourant (2026, 16031). In de toelichting staat het zonder omwegen: gebruik je met een auditieve beperking een spraakherkenningssysteem "vrijwel uitsluitend" voor het werk, dan kan UWV het geven op grond van de Wet WIA en de Wajong. Het werkt terug tot 1 januari 2024. UWV deed het in de praktijk al sinds die datum.

Voor wie geldt het niet?

  • Gebruik je het vooral privé, dan ga je naar je zorgverzekeraar. Die beslist ook per persoon, en kijkt onder meer of gewone spraak-naar-tekst apps bij jou tekortschieten.
  • Val je onder de Participatiewet, dan geeft UWV geen hoorhulpmiddelen voor je werk. Daarvoor is je gemeente verantwoordelijk.
  • Voor school of studie vergoedt UWV spraakherkenning niet, schreef het kabinet in september 2025.

De regels noemen geen merk of app. Of jij het krijgt, en welk systeem, beslist UWV na de aanvraag. Hoe dat bij één bekend systeem gaat, lees je in ons artikel over Speaksee.

Tolkuren voor je werk

Een schrijftolk typt alles wat er gezegd wordt mee, als live tekst op een scherm. Ook geluiden. Voor je werk krijg je via UWV tolkuren voor 15% van je werkuren per jaar. Werk je 36 uur per week, dan is dat ruim 5 uur per week. De uren gelden ook voor scholing, vakbondswerk en de ondernemingsraad. Wissel je van baan, dan vraag je opnieuw aan. Ongebruikte uren vervallen. Hoe je die uren aanvraagt, staat stap voor stap in schrijftolk aanvragen.

Ben je zzp'er, dan krijg je de eerste 3 jaar ook 15%. Daarna kijkt UWV naar je inkomen. Zoek je werk, dan krijg je 15% van de uren die je aan zoeken besteedt.

Heb je meer nodig dan 15%? Volgens Tolkcontact kun je dan extra uren aanvragen bij UWV. Op de werkpagina van UWV staat dat niet.

Twee dingen die je moet weten. Duurt een overleg langer dan een uur zonder pauze, dan mag je twee tolken inzetten die elkaar afwisselen. Dat mag alleen als je niet twee tolken na elkaar kunt laten komen. Het kost je niet meer uren dan één tolk. En tolken zijn schaars. Het kabinet erkent een tekort, en niet elke aanvraag wordt ingevuld. Boek dus ruim van tevoren.

Vergaderingen: wat helpt in de ruimte

Vergaderingen zijn vaak het lastigst: mensen praten door elkaar en de ruimte galmt. De NVAB-richtlijn geeft afspraken die niets kosten:

  • ga naast de voorzitter zitten, dan praat iedereen jouw kant op;
  • spreek af dat mensen om de beurt praten;
  • vraag de voorzitter vaak samen te vatten;
  • vergader liever niet in een grote groep.

Leg deze afspraken één keer vast met je leidinggevende. Dan hoef je ze niet elke week opnieuw te vragen.

Verder kun je kiezen uit een schrijftolk, solo-apparatuur via je verzekeraar of spraakherkenning. Die vullen elkaar aan. Een tolk is er niet altijd, en een app maakt soms fouten.

Online vergaderen in Teams

Vergader je in Microsoft Teams, zet dan de live ondertiteling van Teams aan. Nederlands staat in de lijst met talen. Vertaalde ondertiteling heb je alleen met Teams Premium of Copilot. Of het bij jouw account werkt, hangt af van het abonnement van je werkgever, dus vraag het na bij je IT-afdeling. Teams ondertitelt alleen de vergadering zelf, niet wat er naast je aan tafel wordt gezegd. Hoe je het aanzet en waar het ophoudt, lees je in ondertiteling in Teams.

Leo Speak op je werk

Wij maken Leo Speak. De app zet wat mensen om je heen zeggen live om in tekst op je telefoon. Dat past bij de gesprekken waar geen tolk voor geboekt is: het korte overleg bij je bureau, het korte teamoverleg van tien minuten, een vraag van een collega bij de koffie. Je legt je telefoon op tafel, dicht bij wie praat. Elke spreker krijgt een eigen kleur en label, en je kunt een naam typen. Er zijn vier tekstgroottes, tot extra groot. Extra apparatuur heb je niet nodig. Lees je liever op een groter scherm, dan werkt het ook op je Mac: zie Leo Speak voor Mac.

Elke maand heb je 60 minuten gratis in de app, zonder account. Daarna kost in de app Licht in Nederland €4,99 per maand voor 10 uur, Medium €9,99 voor 30 uur en Max €29,99 voor 120 uur (november 2026). Bij volledig gebruik is dat €0,50, €0,33 of €0,25 per uur, inclusief btw. In de browser betaal je ongeveer 10 procent minder, en daar kun je ook per jaar betalen. Alle bedragen staan op de prijzenpagina. Uren die je in een maand niet gebruikt, spaar je op zolang je abonnement loopt. Daarvoor heb je een gratis account nodig. Zeg je op, dan vervallen ze.

Een vergoeding voor Leo Speak via UWV of een zorgverzekeraar kennen wij niet. Reken erop dat jij of je werkgever het betaalt. Wil je werkgever het voor meer mensen regelen, kijk dan op onze zakelijke pagina.

Kies iets anders als je elk woord goed moet hebben, zoals in een functioneringsgesprek of bij een reorganisatie: dan is een schrijftolk de betere keus. Is Nederlandse Gebarentaal je moedertaal, vraag dan een gebarentolk. Aan een lange vergadertafel hoort je telefoon de verre kant minder goed, en daar past een set met eigen microfoons beter. Voor Teams-gesprekken gebruik je de ondertiteling van Teams, want Leo Speak is niet gemaakt voor videobellen. En in een rumoerige kantine gaat er vaker een woord mis. Je hebt internet nodig, dus kijk of je op je werkplek bereik of wifi hebt. Vertel je collega's wel dat je meeleest.

Veelgestelde vragen

Kan ik een schrijftolk krijgen bij een sollicitatiegesprek?

Ja. Zoek je werk, dan kun je bij UWV tolkuren aanvragen voor 15% van de uren die je aan zoeken besteedt.

Voor dringende situaties is er sinds 1 april 2025 een achterwacht: een groep tolken, zodat er vaker een tolk beschikbaar is. Het kabinet noemt het sollicitatiegesprek daarbij als voorbeeld.

Moet ik een hulpmiddel eerst zelf kopen en daarna declareren?

Liever niet. Vraag het eerst aan bij UWV en wacht op de brief. UWV beslist binnen 8 weken na de ontvangstbevestiging. Of UWV een hulpmiddel vergoedt dat je al zelf hebt gekocht, staat niet op de pagina over communicatiehulpmiddelen. Vraag het na voordat je iets bestelt.

Vergoedt UWV spraakherkenning ook voor school of studie?

Nee. UWV vergoedt spraakherkenning niet voor onderwijs. Ook uit het basispakket van de zorgverzekeraar krijg je losse spraakherkenning voor school niet vergoed, schreef het kabinet in september 2025. Solo-apparatuur kan de verzekeraar voor school wel per persoon vergoeden. Meer daarover lees je in het overzicht van hulpmiddelen.

Bronnen

Lees ook

Zet Leo Speak op je telefoon

In de app elke maand 60 minuten gratis, zonder account.

  • Download in de App Store
  • Ontdek het op Google Play

Werkt op een iPhone met iOS 15 of nieuwer en op Android 7.0 of nieuwer.

Probeer in je browser