Hulpmiddelen voor doven en slechthorenden krijg je meestal via twee loketten. De zorgverzekeraar gaat over hoortoestellen, apparatuur voor deurbel en wekker, en solo-apparatuur. UWV gaat over tolkuren, ook voor je privéleven, en over sommige hulpmiddelen die je bijna alleen voor je werk gebruikt, zoals spraakherkenning. De gemeente doet minder dan veel sites nog zeggen. Vergoeding is vaak een beslissing per persoon, dus vraag het je verzekeraar, of UWV bij iets voor je werk, voordat je iets koopt.
Wie betaalt hulpmiddelen voor doven en slechthorenden?
| Hulpmiddel | Wie | Wat je moet weten |
|---|---|---|
| Hoortoestel | Zorgverzekeraar | Kan vergoed worden vanaf 35 dB verlies op een revalideerbaar oor, of bij ernstig oorsuizen. Vanaf 18 jaar betaal je 25% zelf. Of je ook eigen risico betaalt, hangt af van je verzekeraar en van de vraag of je het toestel in bruikleen of in eigendom krijgt. |
| Solo-apparatuur, FM, ringleiding, streamer | Zorgverzekeraar | Kan vergoed worden als hoortoestellen te weinig helpen, of in plaats van hoortoestellen. |
| Wek- en waarschuwingsapparatuur | Zorgverzekeraar | Kan vergoed worden, ook als je het voor je werk nodig hebt. |
| Tolkcontact-app | Zorgverzekeraar | Volgens Tolkcontact vergoeden alle verzekeraars de app als je doof of slechthorend bent. Meestal vanaf 35 dB, bij sommige pas bij zwaarder verlies. Je hebt bewijs nodig, zoals een audiogram. |
| Tolkuren | UWV | Privé, werk en onderwijs. Voor je baan, zie ook slechthorend op je werk. |
| Spraak-naar-tekst | Zorgverzekeraar (privé) of UWV (bijna alleen werk) | Kan vergoed worden, per persoon bekeken. Is het vooral voor school, dan betaalt UWV niet en valt het buiten het basispakket. Alleen als deel van een "volledige hooroplossing", zoals solo-apparatuur, kan de verzekeraar het per persoon vergoeden. |
Een wettelijke lijst met vergoede apps hebben we niet gevonden. Verzekeraars kijken volgens Zorgverzekeraars Nederland ook of eerdere hulpmiddelen tekortschieten, zoals "gangbare spraak-naar-tekst apps". Hoe dat uitpakt, lees je in ons stuk over Speaksee.
Die 25% blijft in 2027 gelijk. In de versie van de Regeling zorgverzekering die vanaf 1 januari 2027 geldt, staat dezelfde eigen bijdrage voor een hoortoestel.
Volgens Hoormij moet elke gemeente via de Wmo voorzieningen treffen, met eigen regels. Een hoorhulpmiddel dat zo betaald wordt, vonden we in officiële bronnen niet. Vraag het na bij je gemeente of bij Het Juiste Loket, 030-7897878. Werk je onder de Participatiewet, dan gaat de gemeente over voorzieningen op je werk. Wat dat voor hoorhulpmiddelen betekent, staat nergens duidelijk, dus vraag het daar na.
Hulpmiddelen voor de deurbel, wekker en rookmelder
Een wek- en waarschuwingssysteem zet het geluid van je deurbel, telefoon, wekker of rookmelder om in licht of trilling. Een trilontvanger draag je bij je, dus die werkt ook in de tuin. 's Nachts gebruik je een trilschijf onder je kussen of een flitswekker, die volgens FENAC minder goed is voor vaste slapers. Zilveren Kruis geeft zo'n systeem in 2026 in bruikleen, zonder eigen risico bij een gecontracteerde leverancier. Verzekeraars verschillen.
Aan een gewone rookmelder heb je niets als je hem niet hoort. Volgens Radar zijn er melders met flits en trilkussen, en raadt de brandweer gekoppelde melders aan.
Je telefoon kan ook luisteren, met Geluidsherkenning op de iPhone en Geluidsmeldingen op Android. Reken er bij brand niet op. Apple schrijft zelf: "Ga er niet van uit dat je iPhone altijd geluiden herkent in omstandigheden waarbij je gewond kunt raken, in risicovolle situaties of noodgevallen of als je navigatie-instructies nodig hebt."
Bij een NL-Alert gaat je telefoon trillen, maar dat is niet altijd genoeg als hij verder weg ligt. De NL-Alert-app heeft flitsmeldingen, als je die op je telefoon hebt ingesteld. De app is "geen vervanging" van het gewone NL-Alert. Staat je telefoon uit, op vliegtuigstand of op niet storen, dan mis je de melding. Maandag 7 december 2026 rond 12:00 uur is de volgende test.
Hulpmiddelen voor slechthorenden aan de telefoon
Voor slechthorende ouderen gelden dezelfde hulpmiddelen en regels als op deze pagina, ook bij slecht horen aan de telefoon. Zoek je een telefoon voor een ouder die slecht hoort, kijk dan naar de opties hieronder.
Op een vaste telefoon helpen de luidsprekerstand, een versterker tussen hoorn en toestel, of een telefoon voor slechthorenden. Met een mobiel kan het geluid via een streamer naar beide hoortoestellen.
Lukt verstaan niet, dan is er KPN Teletolk: je belt via tekst of gebarentaal met een tolk ertussen. Tekst kan 24 uur per dag, gebarentaal elke dag tussen 7.00 en 22.00 uur. Het is gratis, en je gebruikt het via een app als de Tolkcontact-app, met een eigen 085-nummer.
Rogervoice zet telefoongesprekken automatisch om in tekst, zonder tolk. Meer apps staan in ons overzicht.
112 als bellen niet lukt
Regel dit nu, niet tijdens een noodgeval. Met Rogervoice kun je 112 niet bellen.
- Over een noodoproep zegt de Rijksoverheid: "Gebruik daarvoor de app Tolkcontact." Je hebt eerst een account nodig. De knop Alarmnummer 112 is zonder beeld: je spreekt of typt, en de alarmcentrale antwoordt altijd in tekst. Met tekst kan 24 uur per dag.
- In gebarentaal bel je via KPN Teletolk. Een tolk NGT is er alle dagen van 7:00 tot 22:00 uur. Daarbuiten kan alleen tekst.
- Voor e-sms meld je je vooraf eenmalig aan. Sms "aanmelden" naar 112, wacht op de sms en antwoord "aanmelden akkoord" naar 112. Daarna kun je op elk moment sms'en vanuit je gewone sms-app.
- Stel in de 112NL app in dat je slechthorend bent. De Rijksoverheid schrijft: "Medewerkers van de meldkamer starten een chatgesprek als zij merken dat praten lastig gaat. Of als u dit bij het instellen van de app heeft aangegeven. U kunt zelf geen chat starten."
Ringleiding, Auracast en accessoires
Een ringleiding is een draad rond een ruimte. Staat je hoortoestel op de T-stand, dan krijg je het geluid rechtstreeks in je hoortoestel. Thuis in een flat raadt FENAC hem af, omdat het signaal door muren gaat. Hoorwijzer laat zien waar je er een vindt. In de bioscoop valt dat tegen: Pathé heeft er alleen een in Helmond.
Auracast is een Bluetooth-uitzending die een onbeperkt aantal hoortoestellen in de buurt kan ontvangen, als het toestel dat ondersteunt. Volgens een presentatie van Hoormij duurt de overstap 5 tot 10 jaar en zijn er nog weinig locaties. De Europese koepel EFHOH wil ringleidingen daarom blijven steunen. Vraag bij een nieuw hoortoestel dus naar allebei.
Solo-apparatuur is een zender met microfoon voor wie praat en een ontvanger voor jou. Dat werkt in de klas en bij vergaderingen. Welke app bij je hoortoestel hoort, hangt af van merk en model. Vraag ernaar bij je audicien.
Tolkuren voor een schrijftolk of gebarentolk
Een schrijftolk typt alles wat er gezegd wordt, plus geluiden, als live ondertiteling op een tablet of groot scherm. Dat kan ter plekke of via video. Voor schrijf- en gebarentolken geldt: "UWV beslist of je tolkuren krijgt en hoeveel."
Je vraagt de uren aan op uwv.nl met het formulier "Aanvragen voorziening", apart voor privé, werk of onderwijs. De eerste keer stuur je een audiogram mee. Daarna zet UWV je uren klaar bij Tolkcontact en boek je daar een tolk. Elke stap, met de termijnen van UWV, staat in schrijftolk aanvragen.
| Situatie | Uren |
|---|---|
| Privé, doof of slechthorend | 30 per jaar |
| Privé, doofblind | 168 per jaar |
| Werk, in loondienst | 15% van je werkuren |
| Onderwijs | 1.000 per jaar, mbo 1.600 |
Ongebruikte uren vervallen. Voor zzp'ers en werkzoekenden gelden eigen regels, die staan bij UWV.
Spoed kan altijd: bel of sms dag en nacht 06-30 80 47 15. Dit nummer regelt een tolk en is niet 112. Zijn je uren bijna op, dan kun je achteraf extra aanvragen.
Vraag op tijd, want de staatssecretaris schrijft over een tekort dat "wordt ervaren" en niet elke opdracht wordt ingevuld.
Ondertiteling op tv, in de bioscoop en bij streaming
De NPO moet minstens 95% van de Nederlandstalige tv ondertitelen, grote commerciële zenders 50%. Ondertiteling staat op Teletekst 888, al werkt die pagina volgens KPN niet in de Teletekst-app van KPN TV+. In de bioscoop gebruik je Subcatch voor Nederlandstalige films, of Earcatch, dat nu ook ondertiteling heeft. Voor streaming gold in juli 2023 "geen wettelijk minimum". Mis je ondertiteling, meld het dan bij het Commissariaat voor de Media.
Verouderd advies dat je nog tegenkomt
- Tolkuren privé bij de gemeente: sinds 1 juli 2019 is dat UWV.
- Spraak-naar-tekst voor werk valt tussen UWV en verzekeraar: dat gat is dicht sinds de regels van 2026.
- Wek- en waarschuwingsapparatuur onder artikel 2.26: nu artikel 2.10 lid 1 onderdeel b van de Regeling zorgverzekering.
Gesprekken zonder tolk
Veel van het bovenstaande moet je plannen. Een praatje aan de deur plan je niet. Daarvoor maken wij Leo Speak: de app zet wat mensen om je heen zeggen live om in tekst, en elke spreker krijgt een eigen kleur. Elke maand heb je 60 minuten gratis in de app, zonder account. Licht kost in de app €4,99 per maand voor 10 uur en in de browser €4,49 (november 2026). Alle bedragen staan op onze prijzenpagina. Welke andere apps spraak omzetten in tekst, lees je in spraak naar tekst apps.
Het is geen hoortoestel, en niet voor telefoongesprekken of noodgevallen. Spraakherkenning maakt fouten en tekst helpt vooral als Nederlands je eerste taal is. Is NGT je moedertaal, of gaat het om een arts of een rechter, kies dan een tolk.
Waar krijg je advies?
| Voor | Organisatie |
|---|---|
| Slechthorendheid, tinnitus | Hoormij |
| Doven en gebarentaalgebruikers | Dovenschap |
| Plots- en laatdoven | Stichting Plotsdoven |
| Ouders van dove of slechthorende kinderen | FODOK |
| Zorg en cursussen | GGMD, 088-4321700 |
| Welk hulpmiddel past | Audiologisch centrum via FENAC, 030-2769902, of Hoorwijzer |
| Weet je niet bij wie je moet zijn | Het Juiste Loket, 030-7897878 |
Ben je kort geleden plotseling doof of slechthorend geworden, lees dan ook wat je in de eerste weken kunt regelen.
