Wil je een schrijftolk aanvragen, dan ga je naar UWV. Je vult per situatie (privé, werk of onderwijs) het formulier "Aanvragen voorziening" in, en UWV beslist of je tolkuren krijgt en hoeveel. Krijg je ze, dan maakt UWV een account voor je aan bij Tolkcontact. Daar boek je de tolk. Voor privé krijg je 30 uur per jaar, voor werk 15% van je werkuren en voor school 1.000 uur per jaar, of 1.600 op het mbo.
Wat doet een schrijftolk?
Een schrijftolk typt alles wat er gezegd wordt, en ook wat er verder te horen is. Jij leest live mee op een tablet, of op een groot scherm als meer mensen meelezen. Met een speciaal toetsenbord haalt de tolk spreektempo. Dat kan naast je, of op afstand via een videoverbinding als de tolk alles goed hoort.
Een schrijftolk helpt vooral als Nederlands je eerste taal is, zoals bij veel slechthorenden en plots- en laatdoven. Is Nederlandse Gebarentaal je moedertaal, dan is een gebarentolk vaak de betere keuze. De aanvraag loopt voor beide tolken op dezelfde manier.
Schrijftolk aanvragen bij UWV in vijf stappen
- Op uwv.nl vraag je online tolkuren aan met het formulier "Aanvragen voorziening". Dat doe je apart voor privé, werk en onderwijs. Lukt het online niet, neem dan contact op met UWV.
- Stuur bij je eerste aanvraag een audiogram mee. Voor onderwijs mag het ook een kopie van een medisch rapport van de arts zijn.
- UWV probeert binnen 10 werkdagen te beslissen. De wettelijke grens is 8 weken.
- De eerste keer maakt UWV een account voor je aan, met het e-mailadres dat je aan UWV gaf. Bij je eerste bezoek aan Mijn Tolkcontact kies je een wachtwoord. Daar zie je ook hoeveel uren je nog hebt.
- Daarna zoek je een tolk. Je kunt een tolk zelf vragen, Tolkcontact laten zoeken, zelf zoeken op mijn.tolkcontact.nl of je opdracht op het prikbord zetten.
Stuur de tolk vooraf informatie over de afspraak en zorg voor een tafel en een stoel, liefst zonder armleuningen.
Voor een kind onder de 14 gebruik je de DigiD van het kind. Vanaf 14 jaar vraagt het kind zelf aan, of jij doet het met een DigiD-machtiging.
Op oudere sites lees je nog dat je privé-uren bij de gemeente aanvraagt. Dat klopt al sinds 1 juli 2019 niet meer: het is UWV.
Hoeveel tolkuren krijg je?
| Situatie | Uren | Let op |
|---|---|---|
| Privé, doof of slechthorend | 30 per jaar | Eén keer aanvragen, daarna automatisch elk jaar |
| Privé, doofblind | 168 per jaar | Zelfde regels |
| Werk, in loondienst | 15% van je werkuren | Zolang je bij die werkgever werkt |
| Werk, zelfstandige | 15% van je werkuren | De eerste 3 jaar; daarna een inkomenstoets |
| Werk, werkzoekende | 15% van de uren die je aan zoeken besteedt | Ook voor sollicitaties en re-integratie |
| Onderwijs | 1.000 per jaar, mbo 1.600 | Basisschool, voortgezet en hoger onderwijs |
Ongebruikte uren vervallen aan het eind van het jaar, of bij onderwijs aan het eind van het schooljaar. Ben je kort geleden plotseling doof of slechthorend geworden, lees dan ook wat je verder kunt doen in de eerste weken.
Voor werk tellen ook cursussen en opleidingen voor je werk mee, en vakbonds- en ondernemingsraadwerk. Ben je zelfstandige, dan kijkt UWV na 3 jaar naar je gemiddelde inkomen over die jaren. Is dat minder dan €105.461,22, dan houd je recht op tolkuren. Ook spraakherkenning die je vrijwel alleen op je werk gebruikt, kan UWV geven, op grond van de Wet WIA of de Wajong. Of jij het krijgt, wordt per persoon beoordeeld. Wat je verder op je werk kunt vragen, staat in slechthorend en werk.
Voor onderwijs ben je jonger dan 30, of je hebt nog recht op studiefinanciering, of je gebruikt met een Wajong-uitkering het levenlanglerenkrediet. Je hebt minstens 3 maanden moeite met communiceren. Een school- of studiereis gaat half van je onderwijsuren en half van je privé-uren af, tot 8 uur per dag.
Twee dingen die je uren sparen. Een tolk bij een gesprek met UWV zelf gaat niet van je uren af. En duurt een opdracht langer dan 1 uur (werk of onderwijs) of 2 uur (privé) zonder pauze, dan mag je een teamtolk inzetten: twee tolken die elkaar afwisselen, voor hetzelfde aantal uren als één tolk. Dat mag alleen als je niet twee tolken na elkaar kunt laten komen.
Tolk op afstand via de Tolkcontact-app
In de Tolkcontact-app kun je een tolk op afstand oproepen, elke dag van 7:00 tot 22:00 uur. Dat is een gebarentolk (NGT of Nederlands met gebaren), geen schrijftolk, en een gesprek duurt maximaal 20 minuten.
Bij werk en onderwijs gaat elk uur tolken op afstand van je uren af. Bij privé kosten de eerste 15 uur minder: 1 tolkuur voor elke 3 uur tolken op afstand.
Wat doe je bij spoed?
Bij spoed kun je altijd een tolk inzetten, ook als je uren bijna op zijn. Je vraagt dan achteraf extra uren aan. Spoed is volgens UWV een onverwachte situatie waarop je je niet kon voorbereiden. Tolkcontact noemt onder meer medische spoed bij de huisarts of in het ziekenhuis, een overlijden of uitvaart, politie of een rechtszaak, een examen, een sollicitatiegesprek en een arbeidsconflict.
Bel of sms dag en nacht naar het spoednummer van Tolkcontact: 06-30 80 47 15. Dit nummer regelt een tolk. Het is niet 112. Hoe je 112 bereikt als je doof of slechthorend bent, lees je in ons overzicht van hulpmiddelen.
Wat kost een schrijftolk?
Met tolkuren betaal je de tolk niet zelf. De uren worden betaald door het ministerie van VWS (privé), SZW (werk) of OCW (onderwijs), en UWV voert dat uit.
UWV vergoedt een geregistreerde tolk in 2026 met €81,61 per uur bij werk en privé, en €71,21 bij onderwijs, allebei zonder btw.
Op de pagina over een tolk zonder tolkuren noemt Tolkcontact deze tarieven voor bemiddeling, zonder btw:
| Kosten | Bedrag |
|---|---|
| Bemiddeling per opdracht | €82 |
| Uurtarief van de tolk | €81,61 |
| Reiskosten | €0,90 per km, tot 110 km enkele reis |
| Opdracht op afstand, zoals videobellen | 30% toeslag |
Buiten kantooruren, in het weekend en op feestdagen komt er een toeslag bij. Annuleren kan gratis tot 24 uur vooraf. Daarna betaal je 50% van de getolkte tijd plus de bemiddelingskosten. Boek je een tolk zelf, buiten Tolkcontact om, dan spreek je de prijs met de tolk af.
Geen tolk beschikbaar: wat dan?
Uren krijgen is niet hetzelfde als een tolk hebben. De staatssecretaris schreef in 2025 dat er een tekort aan gebaren- en schrijftolken "wordt ervaren", met "vervelende en soms schrijnende situaties" als gevolg. Tolken werken als zzp'er en kiezen zelf hun opdrachten. Al in 2024 schreef het kabinet dat "niet alle bij UWV aangevraagde tolkopdrachten" vervuld kunnen worden.
Wat je kunt doen:
- Boek zo vroeg als je kunt.
- Gebruik meer dan één route: vraag een tolk die je kent, zet de opdracht op het prikbord en laat Tolkcontact zoeken.
- Valt een tolk vlak voor een belangrijke afspraak af, bel dan het spoednummer. Sinds 1 april 2025 is er een "achterwacht": een groep tolken voor calamiteiten, zoals een medische afspraak, sollicitatiegesprek, examen of uitvaart.
En dan zijn er de gesprekken waarvoor je nooit een tolk boekt. Een buurvrouw aan de deur, een praatje bij de koffieautomaat, de bakker. Daar helpt een app die spraak live omzet in tekst, en het helpt als de ander weet hoe je praat met iemand die slecht hoort. Let op: dat werkt voor wie goed Nederlands leest. Het kabinet schrijft zelf dat spraakherkenning niet bij iedereen past, bijvoorbeeld niet bij mensen bij wie NGT de moedertaal is en die het Nederlands onvoldoende beheersen.
Waar Leo Speak past, en waar niet
Leo Speak zet wat mensen om je heen zeggen live om in tekst op je telefoon. Je legt de telefoon op tafel, elke spreker krijgt een eigen kleur en label, en je kiest uit vier tekstgroottes, tot extra groot. Elke maand heb je 60 minuten gratis in de app, zonder account. Licht kost in de app €4,99 per maand voor 10 uur en in de browser €4,49 (november 2026). De andere abonnementen staan op de prijzenpagina.
Wij denken dat Leo Speak goed past bij de korte gesprekken tussen je tolkafspraken door: de gesprekken die te klein zijn om een tolk voor te boeken, of waarvoor je geen uren wilt opmaken. Je telefoon heb je toch al bij je. Wil je organisatie het voor meer mensen regelen, kijk dan op onze zakelijke pagina.
Leo Speak vervangt geen schrijftolk. Een tolk typt ook geluiden mee en kan via video werken. De app hoort alleen wat de microfoon dichtbij opvangt. In een rumoerige ruimte gaan er vaker woorden mis, en spraakherkenning maakt fouten: verkeerde woorden, ontbrekende tekst, een verkeerde spreker. De app is niet bedoeld voor telefoongesprekken, videogesprekken of noodgevallen. Je hebt internet nodig.
Kies dus een schrijftolk bij een arts, een rechtszaak, een examen, een sollicitatie of een lange vergadering, en een gebarentolk als NGT je eerste taal is. Vergader je online, dan heeft Teams zelf ondertiteling in het Nederlands. Ook die vervangt geen tolk.
